内容正文:
■河南省商丘市夏邑县佳合高中 张振继(特级教师)
数列求和的方法很多,其中裂项法求和
是一种重要的求和方法,也是高考的重要考
点。下面就裂项法求和的常见类型进行归纳
总结,供同学们参考。
常见数列的裂项公式:
1.
1
n(n+1)=
1
n-
1
n+1
;
2.
1
(2n-1)(2n+1)=
1
2
· 1
2n-1-
1
2n+1 ;
3.
1
n(n+1)(n+2)=
1
2
1
n(n+1)-
1
(n+1)(n+2) ;
4.
2n
(2n-1)(2n+1-1)
=
1
2n-1
-
1
2n+1-1
;
5.
n
(n+1)!=
1
n!-
1
(n+1)!
;
6.n·n! =(n+1)! -n!;
7.
1
n+ n+1
= n+1- n;
8.
n+2
(n2+n)·2n+1
=
1
n·2n
-
1
(n+1)·2n+1
;
9.
n·2n+1
(n+1)(n+2)=
2n+2
n+2-
2n+1
n+1
;
10.ln
n+1
n =ln
(n+1)-ln
n;
11.(-1)n
n
(n-1)(n+1)=
(-1)n·
1
2
1
n-1+
1
n+1 ;
12.tan
n·tan(n+1)=
tan(n+1)-tan
n
tan
1 -
1。
放缩后的裂项公式:
1.
1
n2
<
1
n2-1
=
1
2
1
n-1-
1
n+1 (n≥
2);
2.
1
n(n+1)<
1
n2
<
1
n(n-1)
(n≥2);
3.
2
n+ n+1
<
1
n
=
2
2n
<
2
n+ n-1
(n≥2)。
一、分式型
例 1 (2013年江西卷)已知各项均为
正数的数列{an}的前n项和为Sn,满足S2n-
(n2+n-1)·Sn-(n2+n)=0。
(1)求数列{an}的通项公式;
(2)令bn=
n+1
(n+2)2a2n
,数列{bn}的前n
项和为Tn,求证:Tn<
5
64
。
解析:(1)由已知得,[Sn-(n2+n)]·
(Sn+1)=0,则Sn=n2+n或Sn=-1(舍去)。
当n≥2时,an=Sn-Sn-1=(n2+n)-
[(n-1)2+(n-1)]=2n。
a1=2满足上式,故an=2n。
(2)由 题 意 知 bn =
n+1
(n+2)2a2n
=
n+1
4n2(n+2)2
=
1
16
1
n2
-
1
(n+2)2 。
b1=
1
16× 1-
1
32 ,b2=116× 122-142 ,
b3=
1
16×
1
32
-
1
52 ,…
所以Tn=
1
161+
1
22
-
1
(n+1)2
-
1
(n+2)2 <
1
16× 1+
1
22 =564。
二、根式型
例 2 在数列{an}中,a2=1,a5=2,
an≥0,对∀n∈N*,a2n+a2n+2=2a2n+1。若
bn=
2
(an+an+1)(an+1+an+2)(an+an+2)
,求
11
解题篇 经典题突破方法
高二数学 2025年1月
数列{bn}的前n项和Tn。
解析:因为a2n+a2n+2=2a2n+1,所以{a2n}
为等差数列。
又a2=1,a5=2,则公差d=
a25-a22
3 =1
。
因此,a2n=a22+(n-2)×1=n-1。
又an≥0,故an= n-1。
bn=
2
(an+an+1)(an+1+an+2)(an+an+2)
= 2
( n-1+ n)(n+ n+1)( n-1+ n+1)
=
n+1- n-1
(n-1+ n)(n+ n+1)
=
(n+1+ n)-(n-1+ n)
(n-1+ n)(n+ n+1)
=
1
n-1+ n
-
1
n+ n+1
。
b1=1-
1
1+ 2
,b2=
1
1+ 2
-
1
2+ 3
,
b3=
1
2+ 3
-
1
3+ 4
,…
所 以 Tn =b1 +b2 + … +bn =1-
1
n+ n+1
=1+ n- n+1。
三、指数型
例 3 已知数列{an}的前n项和为Sn,
满足
1
8Sn=2
n-2-
1
4
,bn=
an+1
(an-1)(an+1-1)
,则
{bn}的前n项和Tn=( )。
A.
2n-2
2n-1
B.
2n+1-2
2n-1
C.
2n+1-2
2n+1-1
D.
2n+2-4
2n+1-1
解析:由1
8Sn=2
n-2-
1
4
,得a1=2。
当n≥2时,
1
8Sn-1=2
n-3-
1
4
,解 得
an=Sn-Sn-1=2n(n≥2)。
因为a1=2满足上式,所以an=2n。
bn=
2
n+1
(2
n-1)(2
n+1-1)
=2
1
2
n-1
-
1
2
n+1-1 。
b1=2×
1
2
1-1
-
1
2
2-1 ,b2=2× 12 2-1- 12 3-1 ,
b3=2×
1
23-1
-
1
24-1 ,…
所以Tn=2-
2
2n+1-1
=
2n+2-4
2n+1-1
,选D。
四、对数型
例 4 已知数列{an}的通项公式为
an=ln
n+1
n
,求数列{an}的前n项和Sn。
解析:因为an=ln
n+1
n =ln
(n+1)-
ln
n,所以Sn=a1+a2+…+an=ln
2-ln
1
+ln
3-ln
2+…+ln(n+1)-ln
n=ln(n+
1)-ln
1=ln(n+1)。
五、三角型
例 5 已知{an}是公差不为0的等差
数列,a1=1,且a1,a3,a9 成等比数列。
(1)求数列{an}的通项公式;
(2)设bn=tan
n·tan(n+1),求数列
{bn}的前n项和Tn。
解析:(1)设{an}的公差为d(d≠0)。由
a1,a3,a9 成等比数列,得(1+2d)2=1+8d,
解得d=1。
所以数列{an}的通项公式为an=n。
(2)因为tan(α-β)=
tan
α-tan
β
1+tan
αtan
β
,所
以tan
αtan
β=
tan
α-tan
β
tan(α-β)
-1。
因此,bn =tan
n ·tan(n +1)=
tan(n+1)-tan
n
tan
1 -1
。
所以Tn=∑
n
k=1
bk=∑
n
k=1
tan
k·tan(k+1)
=∑
n
k=1
tan(k+1)-tan
k
tan
1 -1
=
tan(n+1)-tan
1
tan
1 -n
=
tan(n+1)
tan
1 -
(n+1)。
六、 an+1
SnSn+1
型
例 6 已知数列{an}是递增的等比数
列,且a4+a6=40,a5=16。
(1)求数列{an}的通项公式;
(2)设数列{an}的前n 项和为Sn,且
bn=
an+1
SnSn+1
,数列{bn}的前n 项和为Tn,若
21
解题篇 经典题突破方法
高二数学 2025年1月
Tn<m-2
025对一切n∈N* 都成立,求正
整数m 的最小值。
解析:(1)易得a1=1,q=2,故an=2n-1。
(2)Sn=
a1(1-qn)
1-q
=2n-1,bn=
an+1
SnSn+1
=
Sn+1-Sn
SnSn+1
=
1
Sn
-
1
Sn+1
。
所以Tn=b1+b2+…+bn=
1
S1
-
1
S2
+
1
S2
-
1
S3
+…+
1
Sn
-
1
Sn+1
=
1
S1
-
1
Sn+1
=1-
1
2n+1-1
。
又 Tn =1-
1
2n+1-1
<1,故 1≤m -
2
025,解得m≥2
026。所以正整数 m 的最
小值为2
026。
七、先放缩后裂项求和型
例 7 已知数列{an}满足a1=
3
4
,an+1
an
=1+
an
(n+1)2
,n∈N*。
(1)求证:
1
an
>
1
3+
1
n
;
(2)求证:
1
an
<
5
6+
1
n+1
(n≥2)。
解析:(1)由
an+1
an
=1+
an
(n+1)2
,得an+1
=an+
a2n
(n+1)2
,即an+1-an=
a2n
(n+1)2
>0,
所以{an}单调递增。
an+1=an+
a2n
(n+1)2
<an+
anan+1
(n+1)2
,即
1
an
-
1
an+1
<
1
(n+1)2
。
令n=1,2,3,…,n-1,累加得
1
a1
-
1
an
<
1
22
+
1
32
+ … +
1
n2
<
1
1×2+
1
2×3+
… +
1
(n-1)n=1-
1
n
。
所以
1
an
>
1
3+
1
n
。
(2)由(1)得
1
a1
-
1
an
<1-
1
n
,即4
3-
1
an
<
1-
1
n<
4
3-
1
n
,则an<n。
当n≥2时,an-1<n-1。
所以an=an-1+
a2n-1
n2
<an-1+
n-1
n2
an-1
=
n2+n-1
n2
an-1,即an-1>
n2
n2+n-1
an。
因此,an=an-1+
a2n-1
n2
>an-1+
an-1
n2
·
n2
n2+n-1
an=an-1+
an-1an
n2+n-1
。
则an-an-1>
an-1an
n2+n-1
,变形得 1
an-1
-
1
an
>
1
n2+n-1
>
1
n2+n
=
1
n-
1
n+1
。
令n=2,3,…,n,累加得
1
a1
-
1
an
>
1
2-
1
n+1
(n≥2),所以
1
an
<
1
a1
-
1
2+
1
n+1=
4
3-
1
2+
1
n+1=
5
6+
1
n+1
(n≥2)。
八、其他型
例 8 已知数列{an}满足a1=
3
2
,an+1
=a2n-an+1,则
1
a1
+
1
a2
+…+
1
a2 025
的整数部
分为 。
解析:已知a1=
3
2
,由an+1=a2n-an+1,
得an+1-an=a2n-2an+1=(an-1)2>0,即
an+1>an,故数列{an}单调递增。
当n≥2时,an>
3
2
。
易知an+1-1=a2n-an=an(an-1)。
因为
1
an+1-1
=
1
an(an-1)
=
1
an-1
-
1
an
,
所以
1
an
=
1
an-1
-
1
an+1-1
。
所 以
1
a1
+
1
a2
+ … +
1
a2 025
=
1
a1-1
-
1
a2 026-1
=2-
1
a2 026-1
<2。
又
1
a1
+
1
a2
+…+
1
a2 025
>1,所以
1
a1
+
1
a2
+…+
1
a2 025
的整数部分为1。
(责任编辑 徐利杰)
31
解题篇 经典题突破方法
高二数学 2025年1月