内容正文:
高 中 数 学 必 修 第四册 (人教 B 版) 精编版
学
学 习 目 标
1.
通过复数的几何意义, 了解复数的三
角表示式 、 复数的辐角及辐角的主值的
含义
.
2.
了解复数乘、 除运算的三角表示, 复
数乘法运算的几何意义, 会利用复数三角形
式进行复数乘、 除运算
.
要 点 精 析
要点
1
复数代数形式与三角形式的互化
思考
1
复数也可以在坐标轴中表示,
那复数与三角函数又有什么关系呢?
例
1
把下列复数的代数形式化成三角
形式
.
(
1
)
1+ 3
姨
i
;
(
2
)
2-2i.
解: (
1
)
r= 1+3
姨
=2
,
∵1+ 3
姨
i
对应
的点在第一象限,
∴cosθ=
1
2
, 即
θ=
π
3
,
∴1+ 3
姨
i=2
cos
π
3
+isin
π
3
3 #
.
(
2
)
r= 2
2
+
(
-2
)
2
姨
=2 2
姨
,
cosθ=
2
姨
2
,
又
∵2-2i
对应的点位于第四象限,
∴θ=
7π
4
,
∴2-2i=2 2
姨
cos
7π
4
+isin
7π
4
3 4
.
例
2
分别指出下列复数的模和辐角主
值, 并把这些复数表示成代数形式
.
(
1
)
4
(
cos30°+isin30°
);
(
2
)
3
姨
2
cos
π
3
+isin
π
3
3 4
.
解: (
1
) 复数
4
(
cos30°+isin30°
) 的模
为
4
, 辐角主值为
θ=30°.
4
(
cos30°+ isin30°
)
=4cos30°+4isin30°=
2 3
姨
+2i.
(
2
) 复数
3
姨
2
cos
π
3
+isin
π
3
3 4
的模为
3
姨
2
, 辐角主值为
θ=
π
3
.
3
姨
2
cos
π
3
+isin
π
3
3 4
=
3
姨
2
cos
π
3
+
3
姨
2
isin
π
3
=
3
姨
4
+
3
4
i.
变式训练
1
复数
z=-sin100°+icos100°
的辐角主值是
( )
A. 80° B. 100°
C. 190° D. 260°
要点
2
复数三角形式的乘、 除运算
思考
2
复数的代数表示式可以相乘
除, 那复数的三角表示式可以乘除吗? 有
什么意义?
例
3
计 算 :
8
(
cos240 ° + isin240 °
)
×
4
(
cos150°+isin150°
)
.
*
10.3 复数的三角形式及其运算
40
第十章 复 数
学
分析: 利用复数三角形式乘法运算法
则求解
.
解:
8
(
cos240 °+ isin240 °
)
×4
(
cos150 °+
isin150°
)
=32
[
cos
(
240°+150°
)
+isin
(
240°+150°
)]
=32
(
cos390°+isin390°
)
=32
3
姨
2
+
1
2
2 #i
=16 3
姨
+16i.
例
4 3
姨
cos
5π
4
+isin
5π
4
2 4
÷ 2
姨
姨
cos
5π
6
+isin
5π
6
4
.
分析: 利用复数三角形式除法运算法
则求解
.
解:
3
姨
cos
5π
4
+isin
5π
4
2 4
÷ 2
姨
2
cos
5π
6
+isin
5π
6
4
=
3
姨
2
姨
cos
5π
4
-
5π
6
2 4
+isin
5π
4
-
5π
6
2 46 '
=
6
姨
2
cos
5π
12
+isin
5π
12
姨 #
=
6
姨
2
6
姨
- 2
姨
4
+
6
姨
+ 2
姨
4
姨 #i
=
3- 3
姨
4
+
3+ 3
姨
4
i.
变式训练
2
(
1
) 若复数
z
1
=2
cos
π
3
+isin
π
3
姨 #
,
z
2
=
1
2
cos
π
4
+isin
π
4
姨 #
, 则
z
1
z
2
的辐角的主值为
.
(
2
) 已知复数
-3+4i
的辐角主值为
α
,
复数
3-4i
的辐角主值为
β
, 则
α-β= .
要点
3
复数三角形式乘、 除运算的几
何意义
思考
3
若向量
OZ
1
1)
与
OZ
2
1)
分别表示复
数
z
1
=1+2 3
姨
i
,
z
2
=7+ 3
姨
i
, 则
∠Z
2
OZ
1
=
( )
A.
π
3
B.
4π
3
C.
2π
3
D.
5π
3
例
5
在复平面内, 把复数
3- 3
姨
i
对
应的向量分别按逆时针和顺时针方向旋转
π
3
, 求所对应的复数
.
分析: 复数旋转角度相当于乘上一个
模长为
1
, 辐角为旋转角的复数, 注意 “顺
负逆正”
.
解:
∵3- 3
姨
i=2 3
姨
3
姨
2
-
1
2
姨 4i
=2 3
姨
cos
11
6
π+isin
11
6
姨 4
π
.
∴
逆时针旋转
π
3
可得
2 3
姨
cos
11
6
π+isin
11
6
姨 4
π
·
cos
π
3
+isin
π
3
姨 4
=2 3
姨
cos
11
6
π+
π
3
姨 4
+isin
11
6
π+
π
3
姨 43 ,
=2 3
姨
cos
13
6
π+isin
13
6
2 4
π
=2 3
姨
cos
π
6
+isin
π
6
2 4
=3+ 3
姨
i.
∴
顺时针旋转
π
3
可得
2 3
姨
cos
11
6
π+isin
11
6
2 4
π
·
6
cos
-
π
3
2 4
+
41
高 中 数 学 必 修 第四册 (人教 B 版) 精编版
学
isin
-
π
3
! "
#
=2 3
姨
cos
11
6
π-
π
3
! "
+isin
11
6
π-
π
3
! "3 #
=2 3
姨
cos
3
2
π+isin
3
2
! "
π
=-2 3
姨
i.
例
6
在复平面内, 把与复数
3 3
姨
4
+
3
4
i
对应的向量绕原点
O
逆时针方向旋转
π
3
, 然后将其长度伸长为原来的
2
倍, 求与
所得向量对应的复数
.
(用代数形式表示)
分析: 复数既发生旋转变换 (逆时针
方向旋转
π
3
) 又有长度的变化 (伸长为原
来的
2
倍), 相当于乘一个模长为
2
、 辐角
为
π
3
的复数
.
解:
3 3
姨
4
+
3
4
i=
3
2
cos
π
6
+isin
π
6
! "
,
由题意得
3
2
cos
π
6
+isin
π
6
! "
×2
cos
π
3
+isin
π
3
! "
=
3
2
×2 cos
π
6
+
π
3
! "
+isin
π
6
+
π
3
! "3 #
=3
cos
π
2
+isin
π
2
! "
=3i.
变式训练
3
将复数
1+ 3
姨
i
所表示的向量绕原点
O
按逆时针方向旋转
θ
角
(0<θ<2π)
所得的向
量对应的复数为
-2
, 则
θ
的值为 ( )
A.
π
3
B.
4π
3
C.
2π
3
D.
5π
3
数 学 文 化
任何一个复数
z=a+bi
(其中
a
,
b∈R
,
i
为虚数单位 ) 都可以表示成
z =r
(
cosθ+
isinθ
) (其中
r≥0
,
θ∈R
) 的形式 , 通常
称之为复数
z
的三角形式
.
法国数学家棣莫
弗发现:
[
r
(
cosθ+isinθ
)]
n
=r
n
(
cosnθ+isinnθ
) (
n∈Z
),
我们称这个结论为棣莫弗定理
.
由棣莫弗定理
可知, “
n
为偶数” 是 “复数
cos
π
2
+isin
π
2
! "
n
(
n∈Z
) 为实数” 的 ( )
A.
充分不必要条件
B.
必要不充分条件
C.
充要条件
D.
既不充分也不必要条件
分析: 根据题意得到
sin
nπ
2
=0
, 故
n=
2k
,
k∈Z
, 即可判断
.
解析: 由
cos
π
2
+isin
π
2
! "
n
=cos
nπ
2
+isin
nπ
2
为实数,
得
sin
nπ
2
=0
, 故
nπ
2
=kπ
,
k∈Z
,
即
n=2k
,
k∈Z
, 故
n
为偶数是 “复数
cos
π
2
+isin
π
2
! "
n
(
n∈Z
) 为实数 ” 的充要
条件
.
答案:
C
42
高 中 数 学 必 修 第四册 (人教 B 版) 精编版
=
a
(
1+a
2
-b
2
)
+2ab
2
+
(
b+a
2
b-b
3
-2a
2
b
)
i
(
1+a
2
-b
2
)
2
-4a
2
b
2
=
a
(
1+a
2
-b
2
)
+2ab
2
+b
(
1-b
2
-a
2
)
i
(
1+a
2
-b
2
)
2
-4a
2
b
2
∵
z
1+z
2
∈R
, 故有
b
(
1-b
2
-a
2
)
=0
,
∴b=0
或
1-b
2
-a
2
=0
,
即
b=0
或
a
2
+b
2
=1
是
a
,
b
应满足的条件
.
13.
解: (
1
)
a=-2
, 则
z
1
=3+6i
, 则
|z
1
|= 3
2
+6
2
姨
= 45
姨
=
3 5
姨
,
∴z
1
的模为
3 5
姨
.
(
2
)
z
1
+z
2
=a+5+
(
a
2
-10
)
i+1-2a+
(
2a-5
)
i
=
(
6-a
)
+
[(
a
2
-10
)
+
(
2a-5
)]
i
=
(
6-a
)
+
(
a
2
+2a-15
)
i
∵z
1
+z
2
是实数 ,
∴a
2
+2a-15=0
, 解得
a=-5
或
a=3
, 故
a=-5
或
a=3.
14.
解:
∵A
#$
C=B
#$
C-B
#$
A, ∴A
#$
C对应的复数为 (3-i
)
-
(
1+2i
)
=2-3i.
设
C
(
x
,
y
), 则 (
x+yi
)
-
(
2+i
)
=2-3i
,
∴x+yi=
(
2+i
)
+
(
2-
3i
)
=4-2i
, 故
x=4
,
y=-2. ∴C
点在复平面内的坐标为 (
4
,
-2
)
.
*
10.3 复数的三角形式及其运算
学习手册
变式训练
1. C 2.
(
1
)
7仔
12
(
2
)
-仔 3. C
随堂练习
1. A 2. C 3. A 4. 5 2
姨
+5 2
姨
i 5. 5 3
姨
-5i
练习手册
1. B
【解析】
1+ 3
姨
i=2
1
2
+
3
姨
2
2 &
i
=2
cos
仔
3
+isin
仔
3
2 &
.
2. A
【解析】 由已知可得
z=2
cos
2仔
3
+isin
2仔
3
2 &
=-1+ 3
姨
i
,
所以
z
i
=
-1+ 3
姨
i
i
=
(
-1+ 3
姨
i
)
i
i
2
= 3
姨
+i.
3. D
【解析 】
∵z
2
= 2 2
姨
(
sin30 ° - icos30 °
)
=2 2
姨
·
(
cos300°+isin300°
) ,
∴z
1
z
2
= 2
姨
(
cos60°+isin60°
)·
2 2
姨
·
(
cos300°+isin300°
)
=4
(
cos360°+isin360°
)
.
4. B
【解析】
3
(
cos270°+isin270°
)
1
3
[
cos
(
-90°
)
+isin
(
-90°
)]
=9
[
cos
(
270°+90°
)
+isin
(
270°+90°
)]
=9
(
cos360°+isin360°
)
=9.
5. AC
【解析】
∵r= 1
2
+1
2
姨
= 2
姨
,
cos兹=
2
姨
2
,
sin兹=
2
姨
2
,
∴
辐角主值为
仔
4
,
∴1+i= 2
姨
cos
仔
4
+isin
仔
4
2 &
=
2
姨
cos
9仔
4
+isin
9仔
4
2 &
.
6.
2仔
5
/72°
【解析】 由 辐角主值的概 念 知 ,
cos
2仔
5
+
isin
2仔
5
的辐角主值为
2仔
5
.
7. -3-3i
【解析】 原式
=3 2
姨
cos
5仔
12
+
5仔
6
2 &
+isin
5仔
12
+
5仔
6
2 &6 (
=3 2
姨
cos
5仔
4
+isin
5仔
4
2 &
=3 2
姨
-
2
姨
2
-
2
姨
2
2 &
i =-3-3i.
8.
1
2
+
3
姨
2
i
【解析】 由题意得,
α=
cos
仔
15
+isin
仔
15
2 &
5
=
cos
仔
3
+isin
仔
3
=
1
2
+
3
姨
2
i.
9.
解:
z
1
z
2
=
1+2 3
姨
i
7+ 3
姨
i
=
(
1+2 3
姨
i
)(
7- 3
姨
i
)
(
7+ 3
姨
i
)(
7- 3
姨
i
)
=
1
4
(
1+ 3
姨
i
)
=
1
2
cos
仔
3
+isin
仔
3
2 &
,
∴∠Z
2
OZ
1
=
仔
3
, 且
|OZ
1
#$
|
|OZ
2
#$
|
=
1
2
. ∴△OZ
1
Z
2
为直角三角形
.
10.
解: 由题意可设
z
1
=cosα+isinα
,
z
2
=cosβ+isinβ. ∵z
1
+
z
2
=
1
2
+
3
姨
2
i
,
∴
cosα+cosβ=
1
2
,
①
sinα+sinβ=
3
姨
2
.
.
-
-
-
-
,
-
-
-
-
.
②
由
①
2
+②
2
得
cos
(
α-β
)
=-
1
2
, 即
cosαcosβ+sinαsinβ=-
1
2
,
③
由
①
得
2cos
α+β
2
cos
α-β
2
=
1
2
,
④
由
②
得
2sin
α+β
2
cos
α-β
2
=
3
姨
2
,
⑤
⑤÷④
得
tan
α+β
2
= 3
姨
,
∴cos
(
α+β
)
=-
1
2
, 即
cosαcosβ-
sinαsinβ=-
1
2
,
⑥
③-⑥
得
2sinαsinβ=0
,
∴sinα=0
或
sinβ=0.
将
sinα=0
代
入
②
得
sinβ=
3
姨
2
.
又
∵sinα=0
, 则
cosα=±1.
将
cosα=1
代
入
①
得
cosβ=-
1
2
, 而
cosα=-1
代入
①
得
cosβ=-
3
2
不符合,
舍去
.
得
z
1
=1
,
z
2
=-
1
2
+
3
姨
2
i
, 当
sinβ=0
同理可得
z
1
=-
1
2
+
3
姨
2
i
,
z
2
=1.
11. D
【解析 】 复数
2+i
和
-3-i
的辐角主值分别是
α
,
β
,
∴tanα=
1
2
,
tanβ=
1
3
,
∴tan
(
α+β
)
=
tanα+tanβ
1-tanαtanβ
=1.
12. D
【解析】
- i=cos
3仔
2
+isin
3仔
2
,
∴- i
的立方根为
cos
3仔
2
+2k仔
3
+isin
3仔
2
+2k仔
3
(其中 ,
k=0
,
1
,
2
)
.
当
k=0
44
参考答案
时 , 得
cos
仔
2
+isin
仔
2
=i.
当
k=1
时 , 得
cos
7仔
6
+isin
7仔
6
=
-
3
姨
2
-
1
2
i.
当
k=2
时, 得
cos
11仔
6
+isin
11仔
6
=
3
姨
2
-
1
2
i.
13. A
【解析】 由复数乘法的几何意义得
z
1
cos
仔
4
+isin
仔
4
4 #
=z
2
cos
5仔
3
+isin
5仔
3
4 3
.
又
z
2
=-1- 3
姨
i=2
cos
4仔
3
+isin
4仔
3
3 3
,
∴z
1
=
2
cos
4仔
3
+isin
4仔
3
4 3
cos
5仔
3
+isin
5仔
3
4 3
cos
仔
4
+isin
仔
4
=2 cos
3仔-
仔
4
4 3
+isin
3仔-
仔
4
4 34 '
=- 2
姨
+ 2
姨
i
,
z
1
的辐角主值为
3仔
4
.
14. D
【解析】 根据复数乘方公式:
z
n
=
[
r
(
cosθ+isinθ
)]
n
=r
n
(
cosnθ+isinnθ
),
得 (
-1+ 3
姨
i
)
10
=2
10
cos
10×
2仔
3
3 #
+isin
10×
2仔
3
3 #4 3
=1 024
cos
20仔
3
+isin
20仔
3
3 #
=1 024
-
1
2
+
3
姨
2
3 #
i
=-512+512 3
姨
i.
15. B
【解析 】
1
1-z
+
1
1-z
2
=
1
1-z
+
zz
zz-z
2
=
1
1-z
+
z
z-z
=
1
1-cos
2
3
仔-isin
2
3
仔
+
cos
2
3
仔-isin
2
3
仔
-2isin
2
3
仔
=
1
2sin
2
仔
3
-i
2sin
仔
3
cos
仔
3
3 #
+
cos
-
2
3
3 #
仔
+isin
-
2
3
3 #
仔
3
姨
cos
-
仔
2
3 #
+isin
-
仔
2
3 #4 3
=
cos0+isin0
2sin
仔
3
cos
-
仔
6
3 #
+isin
-
仔
6
3 #4 3
+
1
3
姨
cos
-
1
6
3 #
仔
+isin
-
1
6
3 #
仔
4 3
=
1
3
姨
cos
仔
6
+isin
仔
6
+
3
姨
2
-
1
2
3 #
i
=1.
第十一章 立体几何初步
11.1 空间几何体
11.1.1
空间几何体与斜二测画法
学习手册
变式训练
1.
正方体、 三棱锥、 四棱锥
.
2.
(
1
)
姨
(
2
)
姨
(
3
)
×
(
4
)
姨
3.
解 : (
1
) 画轴
.
画
Ox
轴 、
Oy
轴 、
Oz
轴 ,
∠xOy=
45°
(或
135°
),
∠xOz=90°
, 如图 (
1
) 所示正方形直观
ABCD.
(
2
) 画底面
.
以
O
为中心 , 在
xOy
平面内画出正方形
直观图
ABCD.
(
3
) 画顶点
.
在
Oz
轴上截取
OP
, 使
OP
的长度是原四
棱锥的高
.
(
4
) 成图
.
顺次连接
PA
,
PB
,
PC
,
PD
, 并擦去辅助
线 , 将被遮住的部分改为虚线 , 得到此四棱锥的直观图
[如图 (
2
)]
.
4.
解: 如图 (
1
) 所示, 分别过点
C′
,
D′
作
C′F⊥A′B′
=F′
,
D′E′⊥A′B′=E′
, 则在
Rt△A′D′E′
中 ,
∵A′D′=1
,
∠B′A′D′ =45°
,
∴A′E′ =D′E′ =
2
姨
2
, 同 理 可 得
B′ F′ =
2
姨
2
, 故
A′B′=A′E′+E′F′+B′F′= 2
姨
+1.
以点
A′
为原点、
A′B′
为
x′
轴、
A′D′
为
y′
轴, 建立坐标系, 如图 (
1
) 所示,
再以点
A
为原点, 画
x
轴、
y
轴, 重新建立平面直角坐标
系
xAy
, 如图 (
2
) 所示, 在
x
轴上取点
B
, 使得
AB=A′B′=
2
姨
+1
, 在
y
轴上取点
D
, 使得
AD=2A′D′=2
, 过点
D
作
DC∥x
轴, 使得
DC=D′C′=1
; 连接
CB
, 擦去辅助线可得直
角梯形
ABCD
为所求图形
.
此时 , 面积
S
四边形
ABCD
=
1
2
AD
·
(
AB+CD
)
=
1
2
×2
( 2
姨
+1+1
)
= 2
姨
+2.
5.
菱形
随堂练习
1. B 2. D 3. C 4. A 5. B
P
D
A
B
C
(
2
)
第
3
题答图
x
z
O
y
P
D
A
B
C
(
1
)
A′
B′
C′
D′
x′
y′
E′
F′
x
y
D
A
B
C
(
2
)
第
4
题答图
(
1
)
45